Zoekwoorden clusteren op de SERP in 6 stappen

Een lijst zoektermen uit Google Search Console of een zoekwoordtool zegt niet welke zoektermen op één pagina horen. Een zoekterm, ook wel zoekwoord of keyword, is wat iemand in Google intikt. Bij een kleine zakelijke site die ik meet, deelden “content schrijven tips” en “tips content schrijven” al hun organische resultaten in de bovenste vijf posities, terwijl “content schrijven vacature” met geen van beide één URL deelde.1

Keyword clustering is het groeperen van zoektermen die op één pagina horen. In dit stuk doe ik dat op de SERP, de pagina met resultaten die Google bij een zoekterm toont, met precies de regel die mijn systeem gebruikt.

Een positie is de plek in de SERP, van boven naar beneden geteld. SERP-features, zoals een AI Overview (de samenvatting die Google met AI boven de resultaten zet), en advertenties tellen daarbij mee. Een organisch resultaat is een link naar een pagina waar niet voor betaald is.

Waarom clusteren op de SERP?

Zoektermen die op woorden bij hetzelfde onderwerp horen, delen in de SERP vaak niets. Bij die site deelde 77% van de paren zoektermen binnen één onderwerp geen enkele URL in de bovenste vijf posities.2 Daarbij tellen alleen paren die op dezelfde dag zijn gemeten.

Hoeveel URL’s delen zoektermen uit hetzelfde onderwerp?

Alle paren zoektermen die in de onderwerpenlijst van die site onder hetzelfde onderwerp vallen en op dezelfde dag zijn gemeten, verdeeld naar het aantal gedeelde URL’s in de bovenste vijf posities.

Bij de organisaties die ik meet, lag dat aandeel per organisatie tussen 49% en 92%.3 Paren die niet op dezelfde dag gemeten zijn, tellen niet mee; bij de voorbeeldsite viel daardoor bijna de helft van de paren af.2

Een onderwerp op je lijst valt in de SERP dus vaak uiteen in meer onderwerpen, elk met een eigen pagina. Of twee zoektermen op één pagina horen, zie je pas in de SERP.

De regel die mijn systeem gebruikt

Mijn systeem clustert zoektermen met een vaste regel, en die gebruik ik ook in de stappen hieronder.

1. Neem per zoekterm de URL’s van de organische resultaten binnen de bovenste vijf posities, inclusief een featured snippet (een kader met een kort antwoord uit één pagina). SERP-features en advertenties tellen als positie mee, maar hun URL’s tellen niet mee.
2. Vergelijk alleen zoektermen die op dezelfde dag en op desktop zijn gemeten.
3. Twee zoektermen horen in hetzelfde cluster als ze minstens drie URL’s delen.

Het systeem rekent er ook de Jaccard-index bij uit. De Jaccard-index is het aantal gedeelde URL’s gedeeld door het aantal verschillende URL’s van beide zoektermen samen. De grens is 0,3, en met vijf posities haal je die vanzelf zodra twee zoektermen drie URL’s delen.

Wat je nodig hebt

• Toegang. Google Search Console van je site, het gratis rapport van Google over hoe je site in de zoekresultaten staat. Een Google Ads-account als je zoekvolumes wilt ophalen met de Zoekwoordplanner (Keyword Planner). Zoekvolume is het gemiddelde aantal keer per maand dat een zoekterm wordt gezocht.
• Gereedschap. Een spreadsheet, zoals Google Sheets of Excel, en een browser met een incognitovenster. Bij veel zoektermen haal je de SERP’s met een script op bij DataForSEO, een betaalde databron. Dat kostte mij $ 0,002 tot 0,004 per zoekterm.4
• Tijd. Met de hand doe je per zoekterm één zoekopdracht en neem je hooguit vijf URL’s over. Het tellen gaat per paar, en bij tien zoektermen zijn dat er vijfenveertig.

1. Zet je zoektermen per onderwerp in een lijst

Begin bij de onderwerpen uit stap 5 van de gids. Zet per onderwerp de zoektermen eronder, in drie kolommen met het onderwerp, de zoekterm en het zoekvolume.

De zoektermen haal je uit Google Search Console (Prestaties, Zoekresultaten, tabblad Zoekopdrachten) en uit de Zoekwoordplanner, waar je bij een onderwerp ook nieuwe zoektermen kunt laten voorstellen. Met tien tot twintig zoektermen per onderwerp blijft de tabel van stap 3 te overzien.

Controle. Elke zoekterm staat één keer in de lijst, onder één onderwerp.

2. Haal per zoekterm de SERP op

Je hebt per zoekterm de URL’s nodig van de organische resultaten en een eventuele featured snippet binnen de bovenste vijf posities. Staat bovenaan een AI Overview, dan is dat positie 1.

Met de hand. Open een incognitovenster op een computer, zoek op google.nl en tel de posities van boven af, met SERP-features en advertenties erbij. Kopieer de URL’s van de organische resultaten en een featured snippet binnen de eerste vijf posities onder elkaar in een kolom, met de zoekterm als kop.

Met een script. Ik gebruik de SERP’s van DataForSEO, met locatiecode 2528 (Nederland), de taal Nederlands, google.nl en desktop als apparaat. In de uitkomst heeft elk onderdeel een soort en een absolute positie (rank_absolute); de organische resultaten hebben de soort organic, een featured snippet de soort featured_snippet.

Waar je op let. Haal alle zoektermen van één onderwerp op dezelfde dag op, want de SERP verandert. Maak de URL’s daarna gelijk, zodat dezelfde pagina niet als twee verschillende URL’s telt. In Google Sheets haalt deze formule https://, www., alles vanaf een vraagteken of hekje en een slash aan het eind weg, en zet alles in kleine letters.

=LOWER(REGEXREPLACE(REGEXREPLACE(A2;"[?#].*$";"");"^https?://(www\.)?|/$";""))

Staat je spreadsheet op Engelse of Amerikaanse instellingen, gebruik dan komma’s in plaats van puntkomma’s. In Excel haal je https://, http:// en www. weg met Zoeken en vervangen.

Controle. Elke zoekterm heeft een kolom met URL’s in dezelfde vorm. Het zijn er hooguit vijf, afhankelijk van hoeveel SERP-features en advertenties in de bovenste vijf posities staan; bij de acht zoektermen in stap 4 waren het er drie of vier.

3. Tel per paar zoektermen de gedeelde URL’s

Zet de URL’s van twee zoektermen naast elkaar, bijvoorbeeld die van de ene zoekterm in kolom A (rij 2 tot en met 6) en die van de andere in kolom B. Deze formule telt hoeveel URL’s uit kolom B ook in kolom A staan, en werkt in Google Sheets en in Excel met Engelse functienamen.

=SUMPRODUCT((B2:B6<>"")*(COUNTIF(A2:A6;B2:B6)>0))

In Excel met Nederlandse functienamen is het =SOMPRODUCT((B2:B6<>"")*(AANTAL.ALS(A2:A6;B2:B6)>0)). Het eerste deel zorgt dat lege cellen niet meetellen. Ook hier geldt een komma in plaats van de puntkomma bij Engelse of Amerikaanse instellingen.

Doe dit voor elk paar en zet de uitkomsten in een tabel met de zoektermen als rijen en als kolommen. Bij meer dan een handvol zoektermen is een script sneller.

Controle. De tabel is gespiegeld, want het paar A en B geeft hetzelfde getal als B en A. Op de diagonaal staat het aantal URL’s van de zoekterm zelf.

4. Groepeer volgens de regel

Hieronder staat de uitkomst voor acht zoektermen die in de onderwerpenlijst van de voorbeeldsite onder één onderwerp over content schrijven vallen, alle acht gemeten op 16 september 2026. Ik koos ze zo dat er paren met veel en met geen gedeelde URL’s in zitten.

Acht zoektermen uit één onderwerp, één cluster

Volgens de regel vormen alleen de drie tips-zoektermen een cluster, want ze delen alle drie hun organische resultaten. “Content schrijven website” en “website content schrijven” delen twee URL’s, net als “cursus content schrijven” en “opleiding content schrijven”, en blijven daarmee onder de grens. “Content schrijven vacature” deelt met geen enkele andere zoekterm een URL.

Uit acht zoektermen die op woorden bij één onderwerp horen, komt zo één cluster van drie. De andere vijf krijgen elk een eigen plek in je onderwerpenlijst, tot de SERP iets anders laat zien.

Controle. Elke zoekterm staat in precies één cluster, of staat los.

5. Controleer de zoekintentie

Zoekintentie is wat de zoeker met een zoekopdracht wil bereiken, zoals iets leren, iets vergelijken of iets laten doen. Een cluster kan toch twee zoekintenties hebben. Kijk daarom per cluster welk soort pagina’s in de SERP staat, zoals artikelen, dienstpagina’s, productpagina’s of cursussen.

Staan er twee soorten door elkaar, dan maak ik twee pagina’s. In de SERP van “technische seo analyse” stond een handleiding om de analyse zelf te doen boven dienstpagina’s van partijen die hem uitvoeren, zoals ik in stap 5 van de gids laat zien. Daar horen een handleiding en een dienstpagina bij.

Bekijk ook de paren die net onder de grens blijven, zoals de twee website-zoektermen. Toont de SERP van beide hetzelfde soort pagina, dan kun je ze samen op één pagina zetten.

Controle. Per cluster kun je in één zin zeggen wat de zoeker wil.

6. Maak van elk cluster één pagina

Elk cluster wordt één pagina in je onderwerpenlijst. Kies als werktitel de zoekterm met het meeste zoekvolume, en laat de andere zoektermen terugkomen in tussenkoppen en in de tekst. De vragen uit People Also Ask (Mensen vragen ook), de SERP-feature met uitklapbare vragen, worden tussenkoppen of veelgestelde vragen.

Verschijnt je site al met een bestaande pagina op een van de zoektermen, maak die pagina dan de pagina voor het cluster. Dat zie je in Google Search Console op het tabblad Pagina’s, nadat je op de zoekterm hebt gefilterd. Zo komt er geen tweede pagina bij voor iets waar al een pagina voor is.

Controle. Geen twee pagina’s op je lijst hebben zoektermen die minstens drie URL’s delen in de bovenste vijf posities.

Je hebt nu een onderwerpenlijst waarin elk cluster één pagina is, met de zoektermen en vragen die erbij horen. Met die lijst zoek je in stap 6 van de gids wat er op je site nog ontbreekt.